Dat doet een muzikant niet. Dat. Doet. Een muzikant. Gewoon. Niet!

Dansen.

Muzikanten doen dansen af als een bezigheid voor diegene die niet gezegend zijn met het vermogen een muziekinstrument te bespelen en om dat te compenseren maar een beetje met de heupen zwiepen op de dansvloer. Voor mensen die hun leed, frustraties, woede of liefde niet kunnen uiten door zang, piano, gitaar, trompet of desnoods triangel en het daarom maar op de dansvloer doen.

Zo zien muzikanten dat.

Wij muzikanten maken muziek, om anderen te vermaken. Te verpozen. Te ontroeren. Om onszelf te uiten of anderen aan het dansen te brengen. Maar zélf dansen!? Ben je me daar een haartje betoeterd!

‘Hallo meneertje van Praag. Zijn we nog wel een beetje bij de les?!’

De stem van de juf leek van ver te komen maar deed me met een schok terugkeren in de werkelijkheid. Zoals zo vaak voelde het ook dit keer als het terugtreden in je lichaam na een bijna dood ervaring. Ik had weer eens glorieus naar buiten zitten staren en de rekensommen in mijn schriftje leken net zo relatief als tijd en ruimte. Mijn dagdromen waren een stuk minder relatief, althans voor mij. Die gingen namelijk weer over muziek maken. In een band. Op een podium. Voor een volle zaal. Of ik hoorde hele symfonieën in mijn hoofd, waar ik aandachtig naar luisterde terwijl ik naar vogeltjes in een boom keek.

Laatst kwam ik haar tegen, deze juf. Voor het eerst na ruim 20 jaar. Het eerste wat ze zei was: ‘wat was jij vroeger een dromer zeg. Onvoorstelbaar. Dat jij nog goed terecht bent gekomen! Het leek vaak wel een tweede natuur.’ ‘Het IS een tweede natuur’, verbeterde ik haar. ‘Alleen nu heb ik er mijn beroep van gemaakt.’ Ze wist niet of ze moest lachen of meewarig haar hoofd schudden. ‘Tja, dagdromen en muziek. Je zult het nooit zijn afgeleerd denk ik.’ Inderdaad. En ben ik daar even blij om.

Het regende. Nee, het hagelde zelfs. En niet een klein beetje ook. Het was werkelijk zulk afschuwelijk weer dat je er stante pede van in een inktzwarte depressie zou kunnen afglijden. Zulk weer dat als je ’s ochtends wakker wordt, je de gordijnen het liefst dicht laat en huilend met een warme kruik weer je bed in zou willen duiken. Zulk weer.

Mij deerde het niet meer. Van al die inktzwarte wolken en hagelstenen trok ik me geen reet aan. Ik huppelde en fladderde rond. Zo licht als een veertje. Ik danste de trap van het medisch centrum af, maakte een pirouette en botste bijna tegen een hevig verbouwereerde mevrouw aan. Ik maakte mijn excuses en moest me inhouden om haar door mijn extatische blijdschap niet vol op de mond te zoenen. Ik dartelde naar buiten en ik zong. Ik zóng. Luid, want het kón en het mocht!

Het is me nog nooit overkomen. Al heb ik er regelmatig hele stoere verhalen over gehoord. Soms zelfs op het belachelijke af. Muzikanten die als oorlogsveteranen verhalen over hun leed. Het liefst doordrenkt met de meest smeuïge en tot de verbeelding sprekende details. Zelf had ik het nog nooit ervaren: optreden met een serieuze griep onder de leden.

Iedereen zal de verschijnselen wel kennen. Je wordt zweterig wakker met het gevoel dat er net een kudde olifanten over je heen is gelopen. Spierpijn, een kloppend hoofd, snotterig en je hebt waterige ogen. Zo werd ik vorige week wakker en ik wist meteen hoe laat het was. Griep.

Normaal gesproken geen reden voor opwinding. Lekker dagje thuis. Maar kwam het nu even slecht uit! Ik had die avond een optreden. En gigs annuleren, daar is bij mij meer voor nodig dan een griepje…

John Lennon en opa

John Lennon houdt zijn hoofd schuin naar beneden. Zijn rechterhand iets opgetild. In de aanslag om het glas jus d’orange aan te pakken. Het glas dat mijn opa voor hem inschenkt. Mijn opa heeft zijn rechter wenkbrauw iets opgetrokken. Bijna alsof hij denkt ‘even iets gezonds voor deze Britse jongeman inschenken. Met zijn haren over zijn oren. Bahbah.’

Een tafereeltje dat plaatsvond in juni ’64. Ik denk in Amsterdam. The Fab Four in Nederland. Het land zou tot het uitbreken van W.O. III (en het moment waarop ik mijn baard liet staan) niet meer zo in de war raken. Het hele land, behalve mijn opa. Want die staat op de foto’s alsof hij dat langharig tuig ook wel even een kiekje gunt met hem erop. ‘Beatles? Pfff, hoor je over een jaar niks meer van..’

Nee, dit is niet iets uit een kinderfantasie. Dit is echt. Een vergeelde foto in mijn kantoortje. De romantiek en nostalgie druipen er vanaf. En de trots van mijn gezicht als ik er naar kijk. Ik kreeg ‘m in 1988 van mijn opa. In die tijd draaide ik werkelijk niks anders dan muziek van The Beatles. Het hele dorp, mijn familie, iedereen heeft ’t er nóg over. Mijn grootvader – ook muziekliefhebber (want succesvol zanger in de jaren 50 en begin jaren 60) – vond dat kennelijk wel grappig.

Fantaseren

Ik kon er uren naar kijken. Zoals ik dat nog steeds kan naar voorbijtrekkende wolken of een boom. Vaak sloeg mijn fantasie dan op hol. Lennon die het jus’tje aanpakt van mijn opa, hem op zijn schouder slaat en ‘Thank you Max’, eraan toevoegt. Ze hangen daarna nog uren aan de bar met z’n tweeën. Filosoferend over het leven, de wereldvrede. ‘You see son. It’s really not that hard. There is nothing you can do that can’t be done. All you need is… orange juice…’, vertrouwt mijn opa Lennon toe, bij wie de oogjes beginnen te twinkelen. ‘Yes… you may say that I’m a dreamer’, zegt mijn opa dan afwezig hoofdschuddend.

‘Well Max’, zegt Lennon terwijl hij voorzichtig een hand op mijn opa’s schouder legt. ‘You are not the only one. Nothing is real. Living is easy with eyes closed…’.

Volgt u nog?

Kosmische importantie

Nu ik wat ouder ben besef ik des te meer hoe bijzonder die foto is. Van een bijna kosmische importantie zelfs. Beide heren hebben mij ‘gevormd’. In de eerste plaats natuurlijk mijn grootvader. Zonder hem zou ik er fysiek niet zijn geweest. Dan zou ik slechts een wiskundige mogelijkheid zijn. John Lennon echter, heeft me geestelijk gemaakt. Zonder hem en zijn invloed zou ik nooit muziek zijn gaan maken. Laat staan singer-songwriter worden. Misschien postbode. Of piloot (met vliegangst. Dus dat zou sowieso niet handig zijn), maar muzikant? No way.

Lennon is mijn held. Hij was geniaal. Zo’n mooie man. Zijn kijk op de wereld, zijn muziek, zijn turbulente leven, zijn humor, zijn gave om met woorden te spelen (you got to be good looking cos he’s so hard to see). Ik kan me er in vinden. Het heeft me gevormd. Beïnvloed in een niet te beschrijven mate. En niet mij alleen…

En in deze foto staan ze samen gevangen. Vereeuwigd. Beide heren, die zo belangrijk zijn voor mijn leven. Dat kun je niet slechts afdoen met de term ‘uniek’.

In de hemel

Hoe het met Lennon afliep weten we. In december 1980, amper veertig jaar, doodgeschoten voor zijn appartement in New York. Om niks. Om helemaal niks. Er gaat bijna geen dag voorbij of ik denk ‘wat als….’. Tragisch.

Mijn opa – van wie ik veel hield – overleed in juni 1991. Na een lange, slopende ziekte op zijn 77^e. Het allerlaatste wat hij ooit tegen me zei was ‘denk nog eens aan me’. Ik kijk elke dag naar die bewuste foto…

Nu zitten ze samen in de hemel aan de bar. Drinken jus d’orange en proosten regelmatig op het succes. ‘Zo, dat hebben we mooi even samengebracht. Maarten in lichaam en geest. Goed gedaan.’

Terwijl ik dit schrijf voel ik ze over mijn schouder meelezen en over mijn bolletje aaien. Een fijn, warm gevoel…

Limitless Undying Love Which Shines Around Me Like A Million Suns….. – J. W. Lennon

‘Zeg. Heel fraai gezicht hoor, zo van de achterkant. Maar zouden jullie je activiteiten even een aantal auto’s verderop kunnen voortzetten? Ik wil graag mijn spullen even inladen en dan naar huis.’ Even daarvoor was ik naar mijn auto gelopen en keek ik recht op de melkwitte billen van een jongen die precies voor mijn motorkap stond.  Toen ik langs hem heen keek, zag ik het verschrikte gezicht van een meisje. Ze slaakte fatsoenlijk een beschaafd gilletje en sprong op. De jongen hees onhandig zijn broek op. ‘Sorry man’, stamelde hij. ‘Ik wist niet dat het jouw auto was’.

Ik haalde mijn schouders op en keek het stelletje na terwijl ze zich haastig uit de voeten maakten. ‘Jullie waren trouwens wel helemaal te gek vanavond’, riep hij nog achterom. ‘Bedankt’, mompelde ik, terwijl ik mijn motorkap inspecteerde. Niet ingedeukt. Gelukkig. Dat had er nog bij moeten komen. Mijn lieve, kleine Fiatje had die dag al genoeg te verduren gekregen. Rock ‘n roll car bij uitstek.

Grote ogen. Ongeloof. Totale verwarring. Een fronsend streepje tussen haar wenkbrauwen. ‘Wat… Wat is dat nou weer?!’ Ze deed een pas naar achter om me goed van top tot teen te kunnen opnemen. Ik wreef over mijn begroeide kin en glimlachte. ‘Hoe vind je het?’ Het enthousiasme waarop ik zo anticipeerde bleef uit. ‘Nou ja, wat zal ik zeggen. We kunnen die 2000 fotokaarten die ik van je heb laten drukken wel meteen weg sodemieteren.’ Om haar woorden kracht bij te zetten klopte mijn manager Sylvia op de grote kartonnen doos die ze in haar armen hield. ‘Daarop staat Maartenlief fris en geschoren afgebeeld. Haartjes keurig gekamd en zo’.

Touché, dacht ik bij mezelf, en ik trok een grimas. De vergadering die volgde zou voor meer dan de helft bestaan uit een analyse van de begroeiing op mijn wangen, bovenlip en kin.

Ik was 8 jaar en wilde drummer worden. En niet een beetje. Ik wilde zo onvoorstelbaar, ongenuanceerd en pijnlijk graag drummer worden dat zo’n beetje heel mijn omgeving daar onder begon te lijden. Zelfs nog voordat een drumkit zijn weg naar mijn slaapkamertje had weten te vinden, kalk van de plafonds naar beneden kon komen en de buren gillend het huis uit werden gejaagd had iedereen er al schoon genoeg van.

Mijn vriendjes, omdat ik nergens anders meer over kon praten. Mijn juf op school, omdat ik de godganse dag naar buiten staarde (iets dat ik nooit meer ben verleerd trouwens). Mijn zus, omdat ik onze goudvis perse Ringo wilde noemen. Mijn ouders omdat ik alles beantwoorde met ‘alleen als ik een drumstel krijg’ (‘Maarten ruim je kamer op’ – ‘Alleen als ik een drumstel krijg. ‘Maarten dek de tafel’ – ‘Alleen als ik een drumstel krijg’, etc).

De ellende begon met twee drumstokken die ik kreeg van Herman van Boeyen. Voor degene die even niet weten wie dat is: hij was de zanger en drummer van de band Vitesse. Populair bandje, ooit opgericht door Herman van Boeyen en Herman Brood, maar met veel wisselende bezettingen in de 70′s en 80′s. Van Boeyen was de enige constante factor. Ze scoorden hits met nummers als Good Looking (ik dacht in die tijd dat het ging over het goed zoeken naar iets dat je kwijt bent geraakt) en Rosalyn .

Een vriendje bij mij uit de klas was diehard fan van deze band. Nou ben je dat al gauw van iets op die leeftijd maar hij meende het en had alle platen. Ik werd aangestoken en wist al snel alles fonetisch mee te zingen. Tot zover nog niks aan de hand.

Toen brak die ene dag aan. De dag waarop mijn leven een drastische wending nam. Ik werd door mijn vader meegesleurd naar een optreden van Vitesse. Nou is mijn pa niet alleen vader, maar ook regelneef, dus je raadt het al… ik werd voorgesteld aan Herman van Boeyen. Ik heb de beste man eigenlijk helemaal niet gezien omdat ik slechts verlegen naar mijn schoenen staarde (ze waren blauw, ik kan het me goed herinneren). Wel weet ik nog dat hij heel aardig was, en me de drumstokken gaf waarmee hij net een vlammend optreden had gegeven. Hij deed er ook nog een heel aardig briefje bij, waarin hij me aanspoorde om vooral veel te oefenen met de stokken. Met muziek mee slaan op kisten, stoelen en potten.

Het hek was van de dam…