Gepost door: maartenvanpraag | november 24, 2010

Snapshot van je gevoelsleven… Over songteksten schrijven en zo…

Iemand had het nog niet zo lang geleden met me over de Relativiteitstheorie van Einstein. ‘Weet je, als ik er over lees of iemand er over hoor praten snap ik het allemaal prima. Maar jou uitleggen hoe het in z’n werk gaat en wat het betekent…. nee, dat gaat echt niet lukken’, vertelde hij me. Ik knikte begrijpend. Niet dat ik me ook zo bezig hou met wetenschappelijke verhandelingen, maar meer omdat ik datzelfde met songteksten heb. Met mijn eigen lyrics, maar ook in zijn algemeenheid.

‘Living is easy with eyes closed. Misunderstanding all you see. It’s getting hard to be someone, but it all works out. It doesn’t matter much to me’. Prachtig! Mooi voorbeeld uit Strawberry Fields Forever van het illustere kwartet uit Liverpool (ja, The Beatles dus). Enig idee waar dat precies over gaat!? Ik niet, niemand denk ik.  Maar ik ‘voel’ het wel en dat is nog veel belangrijker dan exact kunnen uitleggen wat een songtekst voor diepere betekenis heeft. Vind ik. Iemand vroeg me laatst waar Back In June  over gaat. Hoewel ik het nummer toch echt zelf geschreven heb (de tekst met prachtige aanvullingen van Dave en Jono!) moest ik daar echt even over nadenken. Ik heb het nummer puur vanuit mijn gevoel geschreven namelijk. Een snapshot van mijn gevoelsleven op het moment dat ik mijn pen op het papier zette voor deze songtekst. Helemaal niet zo nagedacht over de tekst. Tuurlijk, de echt belachelijke dingen heb ik later weer wat bijgeschaafd, maar het devies is bij mij eerst schrijven vanuit je gevoel en daarna pas gaan nadenken.

Daarom moest ik ook wel even bij mezelf te rade gaan toen ik bovengenoemde vraag gesteld kreeg. ‘Het is een escapistisch nummer’, zei ik. ‘Ik denk dat iedereen het gevoel wel kent. Je wilt even de werkelijkheid ontvluchten. Weg van de belastingaanslagen, de hypotheek, de file en de rij bij de kassa van de buurtsuper. Dat alles achter je laten, zonder dat je er echt van los kunt en wil komen. Vandaar de zin I’ll be Back In June… Maar als ik heel eerlijk ben kan ik je niet zo goed uitleggen waar het over gaat, zei ik. En ik meende het ook nog. Het mooie is dat degene die me de vraag stelde een heel ander gevoel had bij het nummer. Zij vond het een heel filosofische inslag hebben. Een zoektocht naar de diepere betekenis van het leven. Ik was toch echt met stomheid geslagen toen ze me dat vertelde. Het is namelijk alles  behalve hetgeen ik voelde en bedoelde bij en met de tekst. Tegelijk is dit nu juist het mooie aan muziek. Ieder interpreteert het op zijn of haar manier, en dat mag. Nee… dat moet!

Songteksten hebben iets magisch’ voor mij. Je hebt allerlei soorten lyrics. Ook op mijn album dat straks uitkomt. Algemene teksten, 1-op-1, die een grote groep aanspreken omdat ze iets herkenbaars hebben. Songteksten die een diep gevoel bij iemand verwoorden, teksten die op magische wijze op jouw (moeilijke) situatie gebaseerd lijken, rijmende teksten, onzin teksten, en… teksten met een grote mate van poëtische vrijheid.

Als er iets is dat ik de afgelopen jaren geleerd heb van het schrijven met mijn Engelse vrienden Dave Marriner en Jono Fosh is dat je als Nederlander heel erg op moet passen met poëtische vrijheid als je Engelstalig schrijft en zingt. Iets wat voor ons ‘Ducthies’ als een zekere mate van dichterlijke vrijheid overkomt, is voor een Engelstalige heel vaak complete nonsens, quatsch, lulkoek en onzin.

Echt, ik heb het een paar keer meegemaakt. Dat ik een voor mij prachtig poëtische tekst voorlegde aan Jono en Dave, en zij vervolgens proestend van het lachen over de grond rolde. ‘But you see, it’s poetic license’, zei ik dan schamper. ‘No that is not poetic license…. it’s shit!’, kreeg ik dan als vakkundig commentaar. Waarna ze vervolgens met wijzigingen kwamen die de tekst zo onvoorstelbaar meer diepgang en gevoel gaven dat hun punt direct gemaakt was. Einde discussie. Geloof me, een Engelsman, Schot of Amerikaan is een heel stuk beter in dichterlijke vrijheid toepassen op Engelse teksten dan ons nuchtere kaaskopjes. Hoe goed je de taal ook beheerst. Pas er dus mee op is mijn advies.

Maar, zo is het wel, schrijven vanuit m’n gevoel werkt voor mij het beste. Ook al is niet direct voor mezelf, of iemand anders duidelijk waar een nummer over gaat. Als je er een gevoel bij hebt, en de luisteraar krijgt dat ook, dan zit je helemaal goed lijkt me zo.

Nog even terugkomend op de relativiteitstheorie. Ik maakte het vergelijk met liedjesteksten schrijven en de beroemde hersenspinsels van Einstein niet zomaar. De theorie zegt onder meer dat tijd een ruimte is waarin je kunt verdwijnen (of zoiets). Mijn solodebuutalbum krijgt de titel ‘Between Space And Time’. Een zin die bovendien komt uit het nummer ‘Back In June’ (lees de volledige songtekst hier ). Hoewel je het zou denken heeft die titel helemaal niet veel te maken met de theorie van de beroemde wetenschapper. Het is meer een knipoog naar – jawel – poëtische vrijheid en het feit dat ik echt de tijd en de ruimte heb genomen om een album te maken.

Zo… is al het gegis naar de diepere betekenis van de titel van mijn album ook direct de wereld uit…. toch!?

I’ll keep you posted!

Ma*rten


Responses

  1. Mooi. Songteksten zijn vaak ondergeschoven kindjes of staan bol van gemeenplaatsen. Denk dat een songtekst een goed deel van zijn lading en magie aan een melodie ontleend. Als ik ‘Strawberry Fields’ droog zou lezen – zelfs in mijn associatieve modus – zou ik aan veel voorbij gaan. Maar dan de melodie en de jonge, kwetsbare Lennon die zijn boosheid daar even kan laten varen, een plek waar zijn imago verdwijnt en Lennon Lennon is. Hij schrijft niet op wát hij denkt, maar hoe, in woorden die een melodie vormen en andersom. Dat is ‘Forever’.

    • Mooi verwoord, en helemaal mee eens. Songteksten en muziek zijn een symbiose. Helaas, helaas gaat dat aan heel veel mensen voorbij.


Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

Categorieën

%d bloggers op de volgende wijze: